شيوه نامه تصحيح املاي فارسي دوره هاي ابتدايي  

 ب - موارد دو املايي

عناوين دو املايي

مصوبه

گونه ديگر

دو املايي

الف : اتصال و انفصال

اتصال و انفصال « است » اند .

معلم است ، معلم اند

« معلمست ، معلمند »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال پيشوند « به »

« به نام » ، « به خصوص »

« بنام » ، « بخصوص »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « بي »

« بي علاقه »

« بيعلاقه »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « تر، ترين »

« بزرگ تر »

« بزرگتر»

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « چه » « چه قدر » « چقدر » هردو صحيح است
اتصال و انفصال « كلمات تركيبي » « فرهنگ سرا » « فرهنگسرا »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « كه »

« چنان كه»

« چنانكه »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « ها »

« كتاب ها »

 « كتابها »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « هم »

« هم كلاس »

« همكلاس »

هردو صحيح است

اتصال و انفصال « به » ، مي

« به خانه مي رود »

« بخانه ميرود »

هردو صحيح است

ب : اتصال و انفصال

تغيير واج

خانه ي علي

املاي فارسي ، دانايي

خانه علي

املاء فارسي ، دانائي

هردو صحيح است

هردو صحيح است

پ : حذف و اضافه

« رعايت نشانه گذاري »

« داناست ، نيكوست » و ...

« داود ، جست و جو و ... »

گفت : مي آيم و ...

« دانا است ، نيكو است » و ...

« داوود ، جستجو و ... »

گفت : « مي آيم و .... »

هردو صحيح است

هردو صحيح است

هردو صحيح است

 

چند تذكر :

1- هر مورد غلط در كل املا هر كلمه ، تنها يك بار گرفته مي شود ، مثلا اگر صبر را سه بار سبر بنويسد يك با رغلط گرفته مي شود .

2- موارد دو املايي عمدتا كلماتي است كه در كتاب هاي درسي - و نه كتاب هاي غير درسي - به دو شكل ديده مي شوند و قرار است همه آن ها در آينده ، شيوه املايي واحدي داشته باشند ؛ بنابراين ، كاربرد بخش دو املايي دائمي نيست .

3- در موارد كم يا زياد گذاشتن نقطه و دندانه در كل املا دو بار محاسبه خواهد شد .

4- درباره تشديد و سركج در كل املا تنها دوبار محاسبه خواهد شد .

01 در دواملايي اصل بر شكل مصوبه است اما اگر گونه اي ديگر نوشته شود ، غلط نيست ، معلم بايد بر اصل مصوب تاكيد و تكيه كند .

الف : يك غلطي ها و نيم غلطي ها

عناوين غلط هاي املايي نيم غلطي يك غلطي ملاحظات
الف : انتخاب نا به جا

انتخاب نا به جاي كلمه

انتخاب بيش از يك شكل كلمه

از قلم انداختن يك كلمه

آوردن جانشين براي يك كلمه

تغيير دادن كلمه

  *

*

*

*

*

« سبر » به جاي « صبر»و « گل و خوار » به جاي « گل و خار»

« سبر» و « صبر »با هم

كلمه اي كه اهميت و بار املايي دارد

كلمه اي كه اهميت و بار املايي دارد

« غذا » به « قضا » تغيير يابد .

ب : حرف نادرست

شكل نادرست حرف

حرف اضافي يا حذف حرف

دندانه اضافي يا حذف دندانه

نقطه اضافي ، كم يا نابه جا

سركج اضافي يا حذف سركج

كرسي نادرست همزه

حرف كشيده نادرست

ياي ميانجي اضافي يا حذف آن

تغيير دادن حرف ( به تبع واج )

تغييرندادن حرف ( به تبعيت از عربي )

تغيير دادن شكل حرف

شكسته نوشتن حرف

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

  « با ـغ » به جاي « باغ »

« بيانداخت » به جاي « بينداخت » ، « علاقمند » به جاي « علاقه مند »

« بسبي » به جاي « بسي » ، « صبحانه »‌به جاي « صبحانه »

« باوره » به جاي « باور » ، « جنان » به جاي « چنان » ، « تفت « به جاي « نفت »

« عسگر » به جاي « عسكر » ، « جنكاور » به جاي « جنگاور » :

« مأثر » به جاي « مؤثر »

« سخن » به جاي « سخن »

« خانه دار» به جاي « خانه دار ن ، « خانه احمد » به جاي « خانه ي احمد »

« پمبه » به جاي « پنبه » و ...

« اسمعيل » به جاي « اسماعيل » و ...

« شست » به معني 60 به جاي « شصت » و ...

« براي » به جاي « براي » و ...

پ : نشانه نادرست

نشانه اضافي ؛ كم يا نابه جا

*   « گلآب » به جاي « گلاب » ، « مي ايد » به جاي « مي آيد » و « متكا » به جاي « متكّا» و ...
ت : انفصال نادرست

انفصال « به « از فعل

انفصا « كلمات تركيبي »

( منظور كلماتي است كه در هيچ يك از كتاب هاي درسي موجود به شكل جدا ديده نشده اند )

*

*

  « به رفت » به جاي « برفت » و ...

« به داشت » به جاي « بهداشت » و ...

ث : كلمه نادرست ( فاقد ارزش املايي )

كلمه اضافي

كلمه محذوف

جانشين كردن كلمه ديگر

تغيير دادن كلمه

تكرار كردن كلمه

( اگر كلمه مكرر صحيح  باشد ، بار اول غلط محسوب نمي شود ولي براي بار دوم و بيش تر در كل املا يك غلط محسوب مي شود )

*

*

*

*

*

  اضافه شدن مثلا « مداد » به متن املا و ...

حذف شدن مثلا « مداد » از متن املا و ...

مثلا « خويش » به جاي « خود » و ...

مثلا « پارسال » به جاي « پارسا » و برعكس ( غلط سمعي )

« دوست » و « دوست » با هم